Arbeidsstova: Bjørn Sortland snakkar om skrivekurs og KISS

Når du har skrive ei stund for deg sjølv, blir du kanskje sugen på å læra meir og kanskje gå på eit skrivekurs. Men er det vits i å gå på eit skrivekurs? Kva kan du læra der? Forfattaren Bjørn Sortland er gjest i ”Arbeidsstova” han held mange skrivekurs, og har nokre av svara på kva du bør gjera viss du drøymer om å gi ut ei bok.

Det er altså berre til å setja i gong å skriva. For å skriva så må du skriva, ikkje berre tenka på at du skal gjera det.

Gå hardt ut og auk på!

Skriv og ikkje tenk på at alle andre er så geniale, for det er dei i dei fleste tilfelle ikkje. Skriving handlar også mykje om å halda ut, dei der einsame morgonane, dagane eller kveldsstundene når ingen ser at du skriv. Ingen står langs løypa og heiar deg fram. Det er i den mørke skogen heilt åleine at du må få kontroll på den vesle stemma inni deg. Sørga for at mantraet er: Eg skal greia det, eg skal greia det. Det er nok av velmeinande folk blant venner og familie som vil fortelja deg at du ikkje kan greia det. At du ikkje skal setta deg for høge mål og leva ut draumen din.

Så no veit du at du kan greia det. Du har superkvinne (eller mann) krefter i deg som du enno ikkje er klar over. Bjørn har sagt at du skal gå hardt ut og auka på.

Alt du treng då er vel ei oppgåve?

Oppgåve:

(dikt/novelle/skildring)

Første gong på skuledans og du er dødelig forelska i den finaste guten/jenta. Lysa blir dempa, musikken skiftar tempo. Det er klart for slow (på Tysnes kalla klinedans).

Vil du gå på skrivekurs?

Viss du etter dette får lyst til på å gå på skrivekurs så kan du følgja med på forfattersentrum sine sider. Eller viss du klarar å samla saman ein gjeng kan du arrangera ditt eige skrivekurs, då kan du også ta kontakt med forfattersentrum og spørja om for eksempel Bjørn eller eg eller ein annan forfattar kan koma og halda kurset.

Skrivekunstakademiet i Bergen arrangerer også skrivekurs i blant.

Nominert til gild litteraturpris!

Bjørn Sortland er i desse dagar aktuell som ein av nominerte til ALMA. ALMA-prisen blir delt ut i mai eller begynnelsen av juni kvart år, og prissummen på 5 millionar svenske kroner gjer den til den største pengeprisen for barne- og ungdomslitteratur og verdens nest største litteraturpris.

Så hurra for Bjørn Sortland og dei andre norske nominerte som er: Gro Dahle, Harald Rosenløw Eeg, Fam Ekman, Stian Hole, Rangar Hovland, Gry Moursund, Svein Nyhus og Øyvind Torseter!

Så var det oppgåva ja...

Viss du har problem med å koma i gang, så kan alltids musikk hjelpa deg til å koma i rett modus. Og kva kan passa betre enn KISS? (Ja, eg veit at dette ikkje er ein klinelåt)

PS: Kva er ditt beste skrivetips? Eller har du vore på eit særlig inspirerande skrivekurs? Ja, så del det med oss andre, då vel! Og viss du er forfattar som held skrivekurs, ikkje ver blyg: Fortel om kva me kan læra på kurs hos deg:-)



Arbeidsstova: Dramaturgi

Arbeidsstova: Dramaturgi from Ingelin Røssland on Vimeo.

Eg kan snakka om og teikna dramaturgikurvar i timevis. Så dette var ein veldig kjapp og ikkje heilt nøyaktig gjennomgang. Den gode nyheita er at me alle meir eller mindre har dramaturgi innebygd i oss, og den litt dårlige nyheita er at veldig mange syndar mot dramaturgiens reglar når dei skal skriva historier. Etter mi meining så er ei god historie med god dramaturgi uslåelig. Det er dette du vil få til om boka di skal bli lest og elska. Og det er vel det du vil?

Når eg skal i gang med eit nytt bokprosjekt så tenker eg først ut eit plott. Historia skal ha ein bra start eller anslag. Eg går rett på frå start. Så har eg klart for meg kva det er hovudpersonen ønskjer å oppnå eller for alt i verda vil unngå. Eg pønskar ut høgdepunkt og vendepunkt og så ein bra slutt. Alt dette planlegg eg FØR eg begynner å skriva boka. Viss eg ikkje klararar å pusla historia saman i denne fasen, skrinlegg eg ideen.

Øving

Sjølv om eg er veldig oppteken av dramaturgi og planlegg det eg skriv, så betyr ikkje det at bøkene mine er ein parade av perfekte dramaturgieksempel. Sjølv om dramaturgikurven ser banalt enkel ut, så er det eit slit å få det til. Eg øver på dette heile tida. Igjen og igjen og igjen. 

For å bryta poenget mitt ned til det superenkle, så kjem det no ein vits:

Det var ein gong to tomatar (presentasjon av hovudpersonane)

som skulle over ein veg (presentasjon av problemet).

Først gjekk den eine tomata over (spenningsoppbygging).

Så gjekk den andre tomata ut i vegen (spenninga bygger seg enno meir opp)

og den blei most av ein bil (dramatisk høgdepunkt).

Då sa den første tomata: Kom igjen ketchup (Slutten som har ein liten twist).

Dette er neppe verdas beste vits, men den illustrerer korleis dramaturgien er til stades i kvar minste historie.

Lær meir
Det er mange bra tips å plukka opp ved å sjå film. Eg har ofte lete meg inspirera av ulike filmar, særlig med tanke på oppbygging. Då eg skreiv boka Handgranateple var er til dømes oppteken av denne filmen Donnie Brasko. Malin i Handgranateple oppfører seg på mange måtar som Lefty i Donnie Brasco:

 Lær enno meir

Neste veke er det intervju med Bjørn Sortland i Arbeidsstova. Temaet er: Skrivekurs er det vits å gå på det?

Ja, og så heilt til slutt. Arbeidsoppgåve: Skriv ned ideen til boka eller historia/novella du skal skriva. Start, oppbygging, høgdepunkt, vendepunkt, slutt. Tenk igjennom kva er hovudpersonen sitt problem eller prosjekt.

Bak bøkene: Bjørn Sortland

Noko for alle?

Bjørn Sortland er ein av Noregs mest prisvinnande og produktive forfattarar. Han skriv alt frå fotballbøker og krim til kjenslevare og poetiske bøker. Kor tar han det frå? Kva er løyndomen bak ein så allsidig produksjon?

Bjørn Sortland har vunne ei rekke prisar, både norske og utanlandske, for bøkene sine. Her kan du sjå den imponerande lista: Bjørn Sortland sine prisar!

Sist veke blei han heidra som festspeldiktar under dei nynorske festspela på Aasentunet i Hovdebygda.
Der blei dette fine bilete av ein blid Bjørn teke av forfattaren Olaug Nilsen.

Tema for festivalen var kjærleik, noko som Bjørn har skrive mykje om. Dette er tre fine bøker han har skrive om kjærleik som kan passa på sommardagar med regn:

12 ting som må gjerast rett før verda går under

For så høgt har eg elska

og (min favoritt)
Kva tåler så lite at det knuser om du seier namnet på det?

På Bjørn sine heimesider kan du lesa meir om bøkene og forfattarskapen hans.

Som forfattar er det kanskje lurt å ha fleire tankar i hovudet på ein gong? Bjørn har i alle fall hatt stor suksess med den meir lettleste krimserien Kunstdetektivene, der bok tolv er rett rundt svingen. Han har også starta ein bokserie om fotball som heiter Bønna og B-laget.

No tek Bak bøkene snart sommarferie, men det blir eit lite innslag til før eg går offline ein månad. Då blir det ingen gjest, så de får nøya dåke med mitt tryne:-)